Η Μιχαλού και ο Κουτρούλης

Στον προφορικό λόγο χρησιμοποιούμε πολλές φορές ορισμένες παροιμιώδεις φράσεις, οι οποίες του προσδίδουν παραστατικότητα και ζωντάνια. Γνωρίζουμε τη σημασία τους, αλλά αγνοούμε συνήθως την προέλευσή τους. Στο σημερινό  post θα αναφερθώ σε δυο τέτοιες φράσεις. «Χρωστάει της Μιχαλούς» Τα αφορώντα τη Μιχαλού δεν είναι απολύτως γνωστά και ξεκαθαρισμένα. Το πιθανότερο είναι ότι αυτή έζησε στο […]

«Ας πάει και το παλιάμπελο»

   Η παροιμιώδης αυτή φράση που εκφράζει την απόφαση ενός ανθρώπου διατεθειμένου να υποστεί κάθε υλική «θυσία», προκειμένου να πετύχει εκείνο που επιθυμεί, ακούστηκε για πρώτη φορά το 1840. Στηριγμένος σε ορισμένα δημοσιεύματα κυρίως του περιοδικού «Τοξότης», το οποίο εξέδιδε την προαναφερθείσα χρονιά ο ποιητής και μετέπειτα καθηγητής της Βοτανικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Θεόδωρος Ορφανίδης, […]

Περί “Λοβιτούρας” και χρηματισμού

Στα πρώτα χρόνια ύστερα από τη Μικρασιατική καταστροφή και την άφιξη 1.230.000 προσφύγων επικρατούσε στη χώρα πολιτική αστάθεια. Γι’ αυτό πολλοί τόνιζαν ότι ήταν αναγκαία η επάνοδος στο πολιτικό προσκήνιο του Ελευθερίου Βενιζέλου. Στην κίνηση αυτή πρωτοστάτησαν οι εκδότες δυο εφημερίδων: ο Δημήτριος Λαμπράκης του «Ελεύθερου Βήματος» και ο Σπυρίδων Σίμος της «Πατρίδος».    Πράγματι […]

Ποιοι ήθελαν τον Εμφύλιο;

Σε αντίθεση με ό,τι συνέβηκε στα άλλα ευρωπαϊκά κράτη, στην Ελλάδα η λήξη της γερμανικής κατοχής (12 Οκτωβρίου 1944) δεν αποτέλεσε την έναρξη της ειρήνης, αλλά την αφετηρία του Εμφύλιου πολέμου. Τα μέλη της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, στην οποία συμμετείχαν και έξι εαμικοί υπουργοί, έφθασαν στην Αθήνα τη 18η Οκτωβρίου 1944. Το κορυφαίο πρόβλημα που […]

Αθηναϊκοί δρόμοι: η οδός Αθηνάς κατά το 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα

Σύμφωνα με το πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας, το οποίο είχαν εκπονήσει οι αρχιτέκτονες Σταμάτης Κλεάνθης και Εδουάρδος Σάουμπερτ, το κέντρο της πρωτεύουσας θα ήταν η σημερινή πλατεία Ομονοίας, δεδομένου ότι εκεί θα χτίζονταν τα βασιλικά ανάκτορα. Προβλεπόταν επομένως η χάραξη μεγάλων δρόμων, ένας από τους οποίους θα ήταν η οδός Αθηνάς. Το αρχικό σχέδιο τροποποιήθηκε, […]

Η μεγάλη σφαγή της Μακρονήσου (29 Φεβρουαρίου και 1 Μαρτίου 1948) (2ο μέρος)

(1ο μέρος) Στο προηγούμενο post παρουσιάστηκε η κυβερνητική εκδοχή για τα αιματηρά γεγονότα που συνέβησαν στη Μακρόνησο την 29η Φεβρουαρίου και την 1η Μαρτίου 1948. Σύμφωνα με ανακοινώσεις του υπουργείου Στρατιωτικών οφείλονταν σε στάση που επιχείρησαν «οι ακραιφνείς κομμουνισταί» στρατιώτες – σκαπανείς του Α΄ Ειδικού Τάγματος Οπλιτών. Η πραγματικότητα όμως ήταν διαφορετική, όπως δείχνουν μαρτυρίες […]

Η μεγάλη σφαγή της Μακρονήσου (29 Φεβρουαρίου και 1 Μαρτίου 1948) (1ο μέρος)

Η Συμφωνία της Βάρκιζας (12 Φεβρουαρίου 1945) τερμάτισε την πρώτη φάση του εμφύλιου πολέμου. Μεταξύ των άλλων όρων πρόβλεπε τη δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για τη διεξαγωγή εκλογών και δημοψηφίσματος, με το οποίο θα κρινόταν η τύχη της μοναρχίας στην Ελλάδα.  Οι εκλογές ορίστηκαν για τις 31 Μαρτίου 1946,το κλίμα όμως που επικρατούσε στη χώρα […]