Τα πρώτα βήματα του ελληνικού ποδοσφαίρου

Το 1971 η ομάδα του Παναθηναϊκού έπαιξε στο Γουέμπλεϊ στον τελικό του «Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης». Το 2004 η εθνική Ελλάδας κατέκτησε στη Λισαβόνα το «ευρωπαϊκό κύπελλο», το EURO. Το 2014 οι Έλληνες διεθνείς προκρίθηκαν στους 16 στο Mundial της Βραζιλίας. Αυτές και άλλες πολλές επιτυχίες σε συλλογικό και σε εθνικό επίπεδο συνέβαλαν στην καταξίωση των Ελλήνων ποδοσφαιριστών. Στο σημερινό post  θα αναφερθώ στα πρώτα βήματα του ελληνικού ποδοσφαίρου.

Στην Ελλάδα το άθλημα εμφανίστηκε λίγο πριν το 1900 (εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, φύλλο της 10ης Μαΐου 1899) στα λιμάνια του Πειραιά, της Πάτρας και της Κέρκυρας, όπου ναυλοχούσαν αγγλικά πολεμικά πλοία και οι Άγγλοι ναύτες κατά τον ελεύθερο χρόνο τους έπαιζαν μεταξύ τους ποδόσφαιρο. Ακόμη το άθλημα καλλιεργείτο και σε ελληνικές κοινότητες σε τουρκοκρατούμενες περιοχές (Θεσσαλονίκη, Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη), όπου είχαν συγκροτηθεί ισχυρές ομάδες, όπως ο «Πέρα Κλουμπ», ο «Πανιώνιος Γυμναστικός Σύλλογος Σμύρνης»,  «Γυμναστικός Σύλλογος Απόλλων Σμύρνης» κ. ά. Στην κυρίως Ελλάδα όμως στις αρχές του 20ου αιώνα οι ποδοσφαιρικές ομάδες ήταν λιγοστές. Το πρώτο πρωτάθλημα διοργανώθηκε από τον Σ.Ε.Γ.Α.Σ. το 1906 με τη συμμετοχή του «Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου Αθηνών», του «Πανελληνίου Γ. Σ.» και του «Πειραϊκού Συνδέσμου», με νικητή τον Εθνικό.

Την ίδια χρονιά μια ομάδα, αποτελούμενη από αθλητές του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου, έλαβε μέρος ως εθνική ενδεκάδα στην εμβόλιμη Ολυμπιάδα των Αθηνών. Αφού νίκησε στον ημιτελικό το συγκρότημα των «Υπόδουλων Νέων Θεσσαλονίκης» με 6 – 0, αγωνίστηκε στον τελικό με την εθνική ομάδα της Δανίας. Ο αγώνας διεξήχθη στο Ποδηλατοδρόμιο του Νέου Φαλήρου (εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το στάδιο «Γεώργιος Καραϊσκάκης»), αλλά διήρκεσε ένα ημίχρονο. Οι πεπειραμένοι Δανοί ποδοσφαιριστές φιλοδώρησαν τους αντιπάλους τους με εννιά γκολ (σκορ 9 – 0) και ως εκ τούτου οι Έλληνες «διεθνείς» προτίμησαν να τους συγχαρούν και να μη συνεχίσουν τον άνισο αγώνα. Την πρώτη αυτή ημιεπίσημη εθνική ομάδα του ενός ημιχρόνου  αποτέλεσαν οι ακόλουθοι ποδοσφαιριστές: Δεκαβάλλας, Γ. Μερκούρης, Π. Μπότασης, Γεροντάκης, Γ. Βρυώνης, Συριώτης, Γ. Καλαφάτης, Θ. Νικολαΐδης, Π. Βρυώνης, Κ. Μπότασης και Γ. Γεωργιάδης (εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, φύλλο της 19ης Δεκεμβρίου 1953, κείμενο συνταχθέν από το Δημήτρη Λυμπερόπουλο). (Από τους παραπάνω αθλητές ο Παναγής Βρυώνης έπαιζε ποδόσφαιρο στη Σερβέτ Γενεύης.)

Ο Γιώργος Καλαφάτης υπήρξε ο πρωτεργάτης για την ανάπτυξη του αθηναϊκού και ευρύτερα του ελληνικού ποδοσφαίρου. Όχι μόνον αγωνιζόταν ως ποδοσφαιριστής από το 1906 έως το 1922, αλλά και πρωτοστάτησε στην ίδρυση του συλλόγου «Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών» (το 1908), που μετονομάστηκε σε «Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος». Επίσης αγωνίστηκε για να αποκτήσει ο Παναθηναϊκός το 1922 το σημερινό γήπεδό του στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας.

Ο Γ. Καλαφάτης, επειδή είχε θιγεί το φιλότιμό του από τη συντριβή της ομάδας στον τελικό του 1906 από τους Δανούς, άρχισε την επομένη του αγώνα να αναζητεί καινούργιους παίκτες, για να στελεχώσει έναν ισχυρό ποδοσφαιρικό σύλλογο. Αυτό έγινε κατορθωτό μετά από δύο χρόνια. Το Σεπτέμβριο του 1908 τριάντα περίπου άτομα συγκεντρώθηκαν στην τότε Ιππευτική Σχολή του Πολυγώνου και ίδρυσαν τον «Ποδοσφαιρικόν Όμιλον Αθηνών». Πρόεδρός του εξελέγη ο μεγάλος αδελφός του Καλαφάτη Αλέκος και γενικός αρχηγός ο Γιώργος. Μετά τις αρχαιρεσίες τα μέλη έδωσαν την εισφορά τους και έτσι ο σύλλογος νοίκιασε ένα οικόπεδο στην οδό Πατησίων (εκεί όπου βρίσκεται σήμερα η Α.Σ.Ο.Ε.Ε.) και αγόρασε μια μπάλα. Η πρώτη προπόνηση έγινε εν μέσω γενικής καζούρας από τους διερχόμενους και τους αμαξάδες που έβλεπαν έκπληκτοι μερικούς μαντράχαλους με σώβρακα να κλωτσούν ένα στρογγυλό πράγμα. Σε λίγο την προεδρία του Ομίλου ανέλαβε ένας πλούσιος Αθηναίος, ο Μαρίνος Μαρινάκης (απλή συνωνυμία), ο οποίος είχε ζήσει πολλά χρόνια στην Αγγλία και γνώριζε από ποδόσφαιρο. Τότε η ομάδα οργανώθηκε καλύτερα και απέκτησε ομοιόμορφες μαύρες στολές.

Η πρώτη «εξόρμηση» του συλλόγου στην επαρχία έγινε το 1908, στα Τρίκαλα, όπου διεξάγονταν οι Πανθεσσαλικοί αγώνες. Στην ίδια διοργάνωση είχε δηλώσει συμμετοχή και η ομάδα του «Πειραϊκού», η οποία είχε για έδρα της το Ποδηλατοδρόμιο του Νέου Φαλήρου. Ο αγώνας του «Ποδοσφαιρικού Ομίλου Αθηνών» και του «Πειραϊκού» συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των Τρικαλινών φιλάθλων. Δεν επέτρεψαν όμως στα κορίτσια τους να τον παρακολουθήσουν. Η αθηναϊκή ομάδα κατατρόπωσε την πειραϊκή και γύρισε στην Αθήνα με το κύπελλο.  Το 1908 λοιπόν άρχισε η ποδοσφαιρική «διαμάχη» Αθηναίων και Πειραιωτών, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα με τους αγώνες Παναθηναϊκού και Ολυμπιακού. Σύμφωνα με μαρτυρία ποδοσφαιριστή της εποχής εκείνης « εις έναν αγώνα του «Π. Ο. Αθηνών» και του «Πειραϊκού», ο οποίος έγινε στη «μάντρα της οδού Πατησίων» το … γηπεδούχο σωματείον διέθεσε αντί εισιτηρίων αποκόμματα εισιτηρίων του ιπποκίνητου τραμ! Εις εκείνον τον αγώνα μάλιστα είχαν διατεθεί 29 εισιτήρια, πράγμα που θεωρήθηκε ως ρεκόρ εισπράξεων» (εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, φύλλο της 19ης Δεκεμβρίου 1953). Παρά την αντιπαλότητά τους τα δύο σωματεία (ο Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών και ο Πειραϊκός Σύνδεσμος) συχνά συνεργάζονταν, για να αντιμετωπίσουν ομάδες από το εξωτερικό. Για παράδειγμα τη 13η Απριλίου 1911 διεξήχθη παρουσία του πρωθυπουργού Βενιζέλου και πλήθους κόσμου αγώνας ανάμεσα στη μικτή ομάδα των δύο σωματείων και τον «Πανιώνιο Σμύρνης» (εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, φύλλο της 14ης Απριλίου 1911).

Εκτός από τον Παναθηναϊκό ιδρύθηκαν και άλλα ποδοσφαιρικά σωματεία στην Αθήνα (π.χ. το «Γουδί») και στη Θεσσαλονίκη (ο «Άρης» το 1914, ο «Ηρακλής» κ. ά). Όμως οι Βαλκανικοί πόλεμοι και ο επακολουθήσας Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος ανέστειλαν την πρόοδο του ελληνικού ποδοσφαίρου. Μετά την αποκατάσταση της ειρήνης ελληνική ομάδα αγωνίστηκε για πρώτη φορά στο εξωτερικό. Το Μάιο του 1919  διοργανώθηκαν αγώνες στο στάδιο «Πέρσιγκ» του Παρισιού, για να γιορταστεί η νίκη της Αντάντ. Οι διοργανωτές προσκάλεσαν και την ελληνική ομάδα. Έτσι συγκροτήθηκε η αποστολή με παίκτες του «Παναθηναϊκού» (Γ. Καλαφάτης, Λ. Πανουργιάς κ. ά.), του «Πειραϊκού» (Τερεζάκης κ.ά.), της ομάδας «Γουδί» και ποδοσφαιριστές από τη Θεσσαλονίκη. Η εθνική Ελλάδας, παρά τις φιλότιμες προσπάθειές της, γνώρισε τη συντριβή από τα εθνικά συγκροτήματα της Ιταλίας και της Γαλλίας, μια αξιοπρεπή ήττα από την ομάδα της Ρουμανίας (με σκορ 2 – 1), ενώ  νίκησε άνευ αγώνος την εθνική Γιουγκοσλαβίας.  Τον επόμενο χρόνο (1920) το εθνικό μας συγκρότημα έλαβε μέρος στην Ολυμπιάδα της Αμβέρσας. Έδωσε ένα μόνο αγώνα με τη Σουηδία, από την οποία αποκλείστηκε με βαριά ήττα (εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, φύλλο της 27ης Δεκεμβρίου 1953).

Κατά τη δεκαετία του 1920 η τεχνική του ποδοσφαίρου εξελίχτηκε και οι φίλαθλοι άρχισαν να συρρέουν στα γήπεδα. Παράλληλα η Μικρασιατική καταστροφή συντέλεσε ώστε να συγκεντρωθούν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη ποδοσφαιριστές και παράγοντες σωματείων της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης. Έτσι δημιουργήθηκαν νέες ομάδες, όπως ο «Απόλλων Αθηνών», ο «Πανιώνιος», η «Αθλητική Ένωσις Κωνσταντινουπόλεως» (Α.Ε.Κ.), ο «Πανθεσσαλονίκειος  Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών» (Π.Α.Ο.Κ.) και φυσικά ο «Ολυμπιακός Σύνδεσμος Φιλάθλων Πειραιώς», χάρη σε ενέργειες των αδελφών Ανδριανόπουλου.  Ακόμη το 1923, οι σύλλογοι ίδρυσαν την Ε.Π.Σ.Ε. (Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ελλάδας), την οποία διαδέχτηκε τρία χρόνια αργότερα η Ε. Π.Ο. (Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία), που το 1927 έγινε μέλος της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA). Μετά τη χρονολογία αυτή αναγνωρίζονται ως επίσημοι οι αγώνες που δίνουν οι εθνικές ομάδες. Έτσι στα αρχεία της Ε.Π.Ο. ως πρώτη επίσημη συνάντηση της εθνικής ποδοσφαιρικής ομάδας θεωρείται το ματς με τη δεύτερη ομάδα της εθνικής Ιταλίας που έγινε την 7η Απριλίου 1929 στο γήπεδο του Παναθηναϊκού. Την ελληνική ομάδα αποτελούσαν οι ποδοσφαιριστές: Γιάμαλης, Φερλέμης, Βόγας, Ανδρίτσος, Κωνσταντινίδης, Απόστολος Μεσάρης, Ναμίας, Άγγελος Μεσάρης, και οι τρεις αδελφοί Ανδριανόπουλοι (Γιώργος, Κώστας και Βασίλης). Το σκορ του αγώνα ήταν 4 – 1 υπέρ των Ιταλών. Το πρώτο επίσημο ελληνικό γκολ το σημείωσε ο Ναμίας (εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, φύλλο της 3ης Ιανουαρίου 1954). Έκτοτε το ελληνικό ποδόσφαιρο ακολούθησε το δρόμο του με αποτέλεσμα τις τωρινές επιτυχίες του (πρόσφατος αγώνας με τα νησιά Φερόε)…

26671_400435630953_601610953_4440548_7671385_n   

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s