Τουρκικό αίτημα για καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων λόγω της γερμανικής κατοχής της Ελλάδας.

Ο τίτλος του post ασφαλώς ξενίζει τον αναγνώστη, δεδομένου ότι πολεμικές αποζημιώσεις καταβάλλει ο ηττημένος σ’ έναν πόλεμο για τις καταστροφές που προκάλεσαν τα στρατεύματά του κατά τη διάρκεια του πολέμου. Είναι γνωστό ότι η Τουρκία δεν συμμετείχε στο Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Όμως διεκδικούσε από τους Γερμανούς ποσό 80.000.000 περίπου δολαρίων ως αποζημίωση για 2.000 τουρκικές οικογένειες , οι οποίες διαβιούσαν προπολεμικά στην Ελλάδα και – φοβούμενες για την τύχη τους κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής  της χώρας μας– αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα περιουσιακά τους στοιχεία και να μετοικήσουν στην Τουρκία.

Την 11η Ιουλίου 1966 ο υπουργός Εξωτερικών της τότε Δυτικής Γερμανίας Γκέρχαρντ Σραίντερ πήγε στην Άγκυρα, για να συζητήσει με την τουρκική ηγεσία θέματα οικονομικά και στρατιωτικά. Λίγο πριν φθάσει στην Τουρκία, είχε δηλώσει στη Βόνη (= τότε γερμανική πρωτεύουσα) στον ανταποκριτή της τουρκικής εφημερίδας «Τερζουμάν» ότι «η Τουρκία είναι η χώρα, η οποία έχει λάβει τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα βοήθεια εκ της Γερμανίας». Κατά τον Σραίντερ «η παρασχεθείσα εις την Τουρκίαν υπό της Δυτικής Γερμανίας βοήθεια έχει ανέλθει συνολικώς από το 1958 έως το 1966 εις 1.550.000.000 μάρκα» (εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, φύλλο της 12ης Ιουλίου 1966).

Οι δηλώσεις του Γερμανού υπουργού των Εξωτερικών αποσκοπούσαν στη μείωση των οικονομικών απαιτήσεων των Τούρκων. Παρά ταύτα ο Τούρκος ομόλογός του Τσαγλαγιαγκίλ στη συνάντησή τους τη 12η Ιουλίου επανέφερε το ζήτημα της καταβολής από μέρους της Γερμανίας πολεμικής αποζημίωσης στις 2.000 τουρκικές οικογένειες. Η γερμανική αντιπροσωπεία αποδέχτηκε τη βασιμότητα του τουρκικού αιτήματος, αλλά πρόβαλε κι αυτή κάποια αντεπιχειρήματα. Υποστήριξε ότι:

  1. Η ναζιστική κυβέρνηση του Χίτλερ εφοδίασε την Τουρκία με τεράστιες ποσότητες όπλων, για να την πείσει να παραμείνει ουδέτερη κατά το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.
  2. Επιπροσθέτως η Τουρκία – κατά την άποψη των Γερμανών – κατακράτησε μετοχές του σιδηροδρόμου Κωνσταντινουπόλεως – Βαγδάτης συνολικής αξίας 10.000.000 δολαρίων, οι οποίες ανήκαν σε Γερμανούς. (Η Δυτική Γερμανία ζητούσε την επιστροφή των μετοχών αυτών.) (Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, φύλλο της 13ης Ιουλίου 1966).

Τελικά βρέθηκε λύση. Ο Τούρκος υπουργός των Εξωτερικών Τσαγλαγιαγκίλ δήλωσε σε ανταποκριτή του πρακτορείου Ρόιτερ ότι «η Δυτική Γερμανία συνεφώνησε καταρχήν όπως ρυθμίση το χρονίζον πρόβλημα της καταβολής πολεμικών αποζημιώσεων προς την Τουρκίαν» (εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, φύλλο της 13ης Ιουλίου 1966). Εξειδικεύοντας τον τρόπο ρύθμισης του ζητήματος αυτού, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Χουριέτ» είπε ότι «σύμφωνα προς τας ληφθείσας αποφάσεις πρόκειται να σχηματισθή μικτή επιτροπή, η οποία θα επεξεργασθή εν πάση λεπτομερεία την λύσιν του ακανθώδους προβλήματος» (εφημερίδες ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ και ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, φύλλα της 13ης Ιουλίου 1966).

Δεν μπόρεσα να βρω αν τελικά η Τουρκία έλαβε πολεμική αποζημίωση για τη γερμανική κατοχή της Ελλάδας (!). Πάντως η ηγεσία της διεκδίκησε τα χρήματα για λογαριασμό κάποιων πολιτών της. Αντίθετα οι Έλληνες πολιτικοί κατά τη μεταπολεμική περίοδο περιορίστηκαν σε ψιχία για τις αποζημιώσεις των θυμάτων πολέμου, τις οποίες έπρεπε να καταβάλουν οι Γερμανοί, δεν διεκδίκησαν τις πολεμικές επανορθώσεις, αν και αυτές είχαν καθορισθεί το 1946 από το Συνέδριο των Παρισίων, ξεπούλησαν τις υπό μεσεγγύηση γερμανικές περιουσίες στην Ελλάδα και – το βασικότερο – με την αδράνεια και την ενδοτική τους στάση «έθαψαν» το ζήτημα του κατοχικού δανείου.    

Σημείωση: Ευχαριστώ τον αναγνώστη του post για την επισήμανση σχετικά με την ταυτότητα του υπουργού εξωτερικών της Γερμανίας.

Gerhard Schröder (Πηγή φωτογραφίας: http://www.bundesarchiv.de/ )

Gerhard Schröder (Πηγή φωτογραφίας: http://www.bundesarchiv.de/)

Advertisements

3 thoughts on “Τουρκικό αίτημα για καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων λόγω της γερμανικής κατοχής της Ελλάδας.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s