Το «αστυνομικό κράτος» της Δεξιάς κατά την περίοδο 1955 – 1963

     Λίγα χρόνια μετά τη λήξη του Εμφύλιου πολέμου τη διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε το κόμμα της «Εθνικής Ριζοσπαστικής Ενώσεως» του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Η Ελλάδα ως μέλος του Ο.Η.Ε. είχε επικυρώσει τη συμφωνία της Ρώμης για τα δικαιώματα του ανθρώπου (Ν.Δ. 2329/53), αλλά ο τόπος μαστιζόταν από μιαν «αγιάτρευτη πληγή», την «εθνοκαπηλεία». Τα πάντα επιτρέπονταν για την προάσπιση της δημοκρατίας από τον «κομμουνιστικό κίνδυνο», ακόμα και … η κατάλυση της ίδιας της δημοκρατίας. Βέβαια η έννοια του κομμουνιστή στη μετεμφυλιακή Ελλάδα ήταν πολύ συγκεχυμένη. Κομμουνιστές δεν θεωρούνταν μόνον όσοι ενστερνίζονταν τις θεωρίες του Μαρξ και του Λένιν ή οι παλιοί ελασίτες, αλλά και οι διαμαρτυρόμενοι άνεργοι, οι πεινασμένοι εργάτες, όσοι αντιδρούσαν νόμιμα για την υπάρχουσα κοινωνική ανισότητα, για τη φορολογική αδικία, για τις κάθε λογής σπατάλες και αυθαιρεσίες της Διοίκησης. Όλοι αυτοί θεωρούνταν εχθροί του πολιτεύματος και αντιμετωπίζονταν βίαια. Έτσι καταργούνταν στην πράξη ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα μεγάλης μερίδας του πληθυσμού, όπως λ.χ. της ελευθερίας του Τύπου, της ελευθερίας του λόγου, το δικαίωμα της εργασίας, της ισότητας των πολιτών κ.ά.. Δέκα τουλάχιστον χρόνια μετά από τη λήξη του Εμφύλιου πολέμου διατηρούνταν πολλά από τα έκτακτα μέτρα που είχαν θεσπιστεί τότε. Συγκεκριμένα:

  1. Τη 17η Οκτωβρίου 1947 είχαν συνταχθεί τα ψηφίσματα ΛΑ΄ και ΛΒ΄ «περί αδικημάτων του Τύπου». Οι κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή (1955 – 1963) έκαναν χρήση ορισμένων διατάξεων των ψηφισμάτων αυτών, θεωρητικά για την αποτροπή «ανατρεπτικών» για το πολίτευμα δημοσιευμάτων, στην ουσία όμως για την κατάπνιξη της φωνής του αντιπολιτευόμενου Τύπου αλλά και κάθε διαμαρτυρόμενου πολίτη. Στην περίοδο της καραμανλικής διακυβέρνησης η ελευθεροτυπία περιοριζόταν από πρόσθετους νόμους που είχαν ψηφιστεί και που πρόβλεπαν αυστηρές ποινές για αδικήματα, όπως λ.χ. «η δημοσίευσις ψευδών ειδήσεων, αι οποίαι προκαλούν ανησυχίαν εις την κοινήν γνώμην», ή «η περιύβρισις των αρχών». Έτσι η κυβέρνηση είχε δημιουργήσει το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο για να διώκει όσους δημοσιογράφους τολμούσαν να αποκαλύψουν αυθαιρεσίες και οικονομικά σκάνδαλα, στα οποία εμπλέκονταν διάφοροι υπουργοί (εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, φύλλο της 28ης Οκτωβρίου 1961).  
  2. Την 8η Ιανουαρίου 1948 είχε ψηφιστεί ο νόμος 516 «περί νομιμοφροσύνης δημοσίων και ιδιωτικών υπαλλήλων». Οι διατάξεις του νόμου αυτού συμπληρώθηκαν αργότερα από άλλα διατάγματα κι έτσι καθιερώθηκε ο θεσμός «των πιστοποιητικών κοινωνικών φρονημάτων». Για την πρόσληψη ενός πολίτη σε δημόσιες και κοινοτικές υπηρεσίες ή σε οργανισμούς κοινής ωφελείας ήταν απαραίτητη η προσκόμιση ενός τέτοιου πιστοποιητικού, όπου θα αναφερόταν ότι δεν ήταν κομμουνιστής. Αλλά το πιστοποιητικό αυτό ζητούνταν για ένα σωρό απίθανες περιπτώσεις: για την εγγραφή φοιτητή στο πανεπιστήμιο, για την απόκτηση άδειας κυνηγίου ή διπλώματος οδήγησης αυτοκινήτου και βέσπας, για την έκδοση διαβατηρίου κ. ά.. Τα πιστοποιητικά τα εξέδιδαν οι κατά τόπους αρχές της Αστυνομίας και της Χωροφυλακής. Έτσι, για να θεωρηθεί κάποιος ως κομμουνιστής ή ως «κρυπτοκομμουνιστής» (υπήρχαν και διαβαθμίσεις ως προς την «επικινδυνότητα» των πολιτών) , αρκούσε η γνώμη των τοπικών χωροφυλάκων και αστυνομικών . Για να «χρωματιστεί» ένας πολίτης (δηλαδή να έχει φάκελο) αρκούσε έστω και ένα στοιχείο, όπως λ.χ. το αν συμμετείχε ο ίδιος ή συγγενικό του πρόσωπο στο Ε.Α.Μ. κατά την Κατοχή, αν είχε απόσχει από τις εκλογές του 1946, αν είχε φιλικές σχέσεις με αριστερούς, αν διάβαζε «αριστερές» εφημερίδες κ.ά. Ιδιαίτερα στις κλειστές κοινωνίες της υπαίθρου ορισμένοι «εθνικόφρονες» βρήκαν την ευκαιρία να εκδικηθούν συντοπίτες τους, με τους οποίους είχαν προσωπικές διαφορές, καταγγέλλοντάς τους ως κομμουνιστές. «Το πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων» ήταν ένα πολύ αποτελεσματικό μέσο απειλής κατά των αντιφρονούντων και των αντιδρώντων στην εφαρμοζόμενη κυβερνητική πολιτική, οι οποίοι αναγκάζονταν πολλές φορές, για να «αποχρωματιστούν» και «να κλείσει ο φάκελός τους», να δώσουν γη και ύδωρ στο κυβερνών κόμμα της Ε.Ρ.Ε..
    Image
    Βέβαια και η κυβέρνηση της «Ενώσεως Κέντρου» του Γεωργίου Παπανδρέου, η υποτιθέμενη δημοκρατική, με νομοσχέδιο που ψηφίστηκε το 1964 διατήρησε τον αντιδημοκρατικό αυτό θεσμό, με τη διαφορά ότι «τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων απαιτούντο μόνον διά τον διορισμόν εις τας δημοσίας υπηρεσίας και τας υπηρεσίας τας εχούσας σχέσιν με την ασφάλειαν της χώρας (= στα ΣώματαΑσφαλείας)» (εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, φύλλο της 29ης Μαρτίου 1964).   
  1. Πάνω στη γραμμή του διαχωρισμού των Ελλήνων πολιτών σε «ημέτερους» και σε «εχθρούς» ψηφίστηκε το 1953 από την κυβέρνηση του «Ελληνικού Συναγερμού» του Αλέξανδρου Παπάγου ο νόμος 2500 «περί εξυγιάνσεως των δημοσίων υπηρεσιών, των οργανισμών κοινής ωφελείας, των τραπεζών κ.λπ.». Το νόμο αυτό τον χρησιμοποίησαν και οι κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή κατά την οκταετία 1955 – 1963, δήθεν για τη μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων. Έτσι απομακρύνθηκαν χιλιάδες αντιφρονούντες υπάλληλοι, για να καταλάβουν τις θέσεις τους κομματικοί φίλοι. Με τον τρόπο αυτό εγκαθιδρύθηκε το πελατειακό κράτος της Δεξιάς (εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, φύλλο της 28ης Οκτωβρίου 1961).
  2. Με τη διατήρηση του Γ΄ ψηφίσματος της 18ης Ιουνίου 1946 «περί εκτάκτων μέτρων διά την δημοσίαν τάξιν και ασφάλειαν» εξακολουθούσαν να λειτουργούν στην ύπαιθρο τα «Τάγματα Εθνοφυλακής Αμύνης» (Τ.Ε.Α.), τα οποία ιδιαίτερα σε προεκλογικές περιόδους (εκλογές 1956, 1958, 1961) προέβαιναν σε βιαιότητες κατά των δημοκρατικών πολιτών. 
  3.  Αν στα παραπάνω προστεθούν οι αγαστές σχέσεις ηγετικών στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας με διάφορες παρακρατικές οργανώσεις (όπως αποδείχτηκε από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963) και η «κακή συνήθεια» πολλών αστυνομικών οργάνων να κρατούν παρανόμως πολίτες και να τους ανακρίνουν βάναυσα κατά παράβαση του Συντάγματος και της Ποινικής Δικονομίας, καταλαβαίνει κανείς το κλίμα ανασφάλειας που επικράτησε στη χώρα κατά την περίοδο 1955 – 1963, τότε που την εξουσία ασκούσε ο ιδρυτής του σημερινού κυβερνώντος κόμματος.
Advertisements

One thought on “ Το «αστυνομικό κράτος» της Δεξιάς κατά την περίοδο 1955 – 1963

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s