Η στέγαση των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή (4ο μέρος)

Ο παραγκωνισμός του Παμπροσφυγικού Συνδέσμου από τα στεγαστικά προγράμματα

Ανάμεσα στους πρόσφυγες που ήρθαν στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική καταστροφή υπήρχαν πολλοί διπλωματούχοι αρχιτέκτονες και μηχανικοί. Ορισμένοι απ’ αυτούς συγκρότησαν Σύνδεσμο, ο οποίος αναγνωρίστηκε από το Πρωτοδικείο Αθηνών την 3η Ιουλίου 1924. Με υπόμνημα που έστειλαν στον τότε αντιπρόεδρο της Ε.Α.Π. John Campbell ζητούσαν να λάβουν κι αυτοί μέρος στην προσπάθεια για τη στέγαση των συμπατριωτών τους. Του τόνιζαν χαρακτηριστικά: «Μετά πικρίας βλέπομεν ότι αι θέσεις Αρχιτεκτόνων και Μηχανικών εν τη Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων κατέχονται αποκλειστικώς παρά γηγενών» (εφημερίδα ΣΚΡΙΠ, φύλλο της 11ης Σεπτεμβρίου 1924).

Την αντιμετώπιση που είχε ο Σύνδεσμος από την Ε.Α.Π. στον πρώτο μειοδοτικό διαγωνισμό, στον οποίο προσπάθησε να συμμετάσχει, την περιέγραψε ο πρόεδρός του Ηλίας Σιμιτόπουλος σε δημοσίευμά του στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠ (φύλλο της 14ης Σεπτεμβρίου 1924): « Προσελθόντες εις τα γραφεία της Ε.Α.Π. με το απαιτούμενον χρηματικόν ποσόν διά την σχετικήν εγγυοδοσίαν ανά χείρας, ήτοι δρχ. 750.000 διά την ολικήν εργασίαν, εζητήσαμεν το αρμόδιον Γραφείον, όπως καταθέσωμεν και ημείς εκ μέρους του Συνδέσμου τον φάκελλον της προσφοράς μας. Ευρέθημεν αντιμέτωποι με τον κ. Σγούταν, αρχιμηχανικόν της Ε.Α.Π. […]. Η απάντησίς του ήτο: «Δεν δύνασθε να λάβητε μέρος εις τον μειοδοτικόν διαγωνισμόν, καθ’ ότι η ώρα παρήλθεν. Είναι ένδεκα και δέκα λεπτά και είχομεν ειδοποιήσει ότι μέχρι της 11ης θα δεχώμεθα προσφοράς».

–          «Μέχρι της δωδεκάτης», του απαντήσαμε, «ο κ. Ταμίας μας είχε πληροφορήσει ότι ηδυνάμεθα να καταθέσωμεν την προσφοράν μας».

     Εξακολουθούσαν να προσέρχωνται διάφοροι εργολάβοι και να γίνωνται δεκταί αι προσφοραί των. Οδυνηρά όμως υπήρξεν η εντύπωσίς μας εξακριβώσαντες ότι μεταξύ των ολίγων πραγματικών επιστημόνων αρχιτεκτόνων, μηχανικών, εμπειροτεχνών και εργολάβων, υπήρχε πληθύς ανθρώπων όλως ξένων προς την τέχνην και ουδεμίαν σχέσιν εχόντων με το επάγγελμα του εργολάβου δημοσίων έργων, ήτοι δημοσιογράφων, πρακτόρων εφημερίδων, διευθυντών καφενείων, παντοπωλών, κλητήρων και καραγωγέων ακόμη, οίτινες και έλαβον μέρος εις την μειοδοτικήν δημοπρασίαν. Διά τούτο κατερχόμενοι ενομίσαμεν καθήκον μας να επισκεφθώμεν τον κ. Δέλταν (σημείωση: ανώτερο στέλεχος της Ε.Α.Π.) και να καταγγείλωμεν τα γενόμενα.

     Ο κ. Δέλτας ήκουσεν μετ’ ενδιαφέροντος τα όσα τω εκθέσαμεν, μας είπεν ότι εχάρη διά την ίδρυσιν του Συνδέσμου μας, προσθέσας ότι θα απευθύνηται εις το μέλλον εις αυτόν (= τον Σύνδεσμο) διά το τεχνικόν προσωπικόν και δεν παρέλειψε να μας είπη ότι αναχωρών ο κ. Κάμπελ συνέστησεν εις το αξιότιμον Συμβούλιον της Ε.Α.Π., όπως υποστηριχθή ο Σύνδεσμος ημών, αλλ’ ότι δεν έλαβε γνώσιν του υποβληθέντος υφ’ ημών υπομνήματος εις τον κ. Κάμπελ και το οποίον μ’ όλας τας ερεύνας του Γραμματέως του Συμβουλίου της Ε.Α.Π. κ. Παπαδάκη δεν κατωρθώθη να ευρεθή.

     Επί τρεις ολοκλήρους εβδομάδας εις μάτην αναμένομεν έγγραφον απάντησιν της Ε.Α.Π. είτε επί του υπομνήματος ημών είτε επί της ημετέρας προσφοράς εν τη σχετική μειοδοτική δημοπρασία των νέων οικίσκων και τεσσάρων συνοικισμών».

Ο πρόεδρος του Παμπροσφυγικού Συνδέσμου Ηλίας Σιμιτόπουλος συνοδευόμενος από  μέλη του διοικητικού συμβουλίου επισκέφτηκε τα γραφεία της Ε.Α.Π. . «Μεταβάντες, ως ήτο φυσικώς επόμενον, να ζητήσωμεν πληροφορίας διά τα αποτελέσματα της μειοδοτικής δημοπρασίας και να ζητήσωμεν  να μας επιστραφή η χρηματική εγγύησις του Συνδέσμου, εν περιπτώσει καθ’ ην θα είχεν αποκλεισθεί ούτος, απετάνθημεν εις τον Γραμματέα του Συμβουλίου κ. Παπαδάκη, όστις πάντοτε μετά της προσηκούσης ευγενείας και προθυμίας σπεύδει να δώση πάσαν αιτουμένην πληροφορίαν εις όλους ανεξαιρέτως».

Ο Γραμματέας τους οδήγησε στο γραφείο ενός Έλληνα συμβούλου της Ε.Α.Π., από αυτούς που αμείβονταν πλουσιοπάροχα. Δεν είχαν προλάβει οι εκπρόσωποι του Παμπροσφυγικού Συνδέσμου να πουν τους λόγους που τους οδήγησαν στο γραφείο του και ο κ. σύμβουλος άρχισε το «κατηγορητήριό» του: «Πρέπει να εννοήσετε ότι δεν δύνασθε να ανταγωνισθήτε τους εντοπίους εργολάβους, διότι έχουν μεγάλα κεφάλαια, διότι έχουν ιδιόκτητα λατομεία, ιδίας αποθήκας πλήρεις οικοδομικών υλικών κ.λπ., ενώ υμείς, οι πρόσφυγες, δεν έχετε τίποτε». Και περατώνοντας το «λογύδριο» του κατηγόρησε τους πρόσφυγες μηχανικούς ως εμπαθείς: « Ουδέν άλλο βλέπω, ει μη την εμπάθειαν, τον φθόνον την ζούλεια την ρωμαίικη». (Περισσότερα στοιχεία για το γεγονός αυτό μπορεί να βρει ο αναγνώστης ανατρέχοντας στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠ, φύλλο της 17ης Σεπτεμβρίου 1924.)

Ο αποκλεισμός από τις δημοπρασίες του Παμπροσφυγικού Συνδέσμου αρχιτεκτόνων και μηχανικών αποτελούσε το μεγαλύτερο σκάνδαλο για δύο λόγους:

  1. Ως πρόσφυγες οι ίδιοι συμπονούσαν τους προσφυγικούς πληθυσμούς και δεν θα τους εκμεταλλεύονταν.
  2. Είχαν τις επιστημονικές γνώσεις για την ανέγερση συνοικισμών, οι οποίοι θα πληρούσαν όλες τις τεχνικές προδιαγραφές. (Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ηλίας Σιμιτόπουλος πριν τη Μικρασιατική καταστροφή συνεργαζόταν με πολιτικούς μηχανικούς του Λονδίνου.)

παμπρ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s