Το «κούρεμα» των αποταμιεύσεων των Ελλήνων κατά τη δικτατορία του Θ. Πάγκαλου

   Πριν από μήνες ο τότε υπουργός των Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος και μερίδα του Τύπου (έντυπου και ηλεκτρονικού), φίλα προσκείμενου στις μνημονιακές κυβερνήσεις της τελευταίας τριετίας, θριαμβολογούσαν, γιατί με το PSI (μπήκε και αυτός ο όρος στο λεξιλόγιό μας) θα μειωνόταν το δημόσιο χρέος κατά ορισμένες δεκάδες δισεκατομμυρίων. Και μέσα στις θριαμβολογίες τους αποσιώπησαν ή υποβάθμισαν το γεγονός ότι θα «κουρεύονταν» και τα ομόλογα που είχαν στην κατοχή τους Έλληνες μικροαποταμιευτές. Με την απόφαση αυτή συντελέστηκε «κλοπή» των αποταμιεύσεων χιλιάδων ανθρώπων. Βέβαια το «μεγαλόψυχο» ελληνικό κράτος τους έδωσε (ή θα τους δώσει) ομόλογα τριακονταετούς διάρκειας. Έτσι όσοι από αυτούς ζουν το 2042 θα πάρουν τα χρήματά τους που τους «έκλεψαν» οι δανειστές της χώρας, με την ανοχή της ελληνικής κυβέρνησης, το Μάρτιο του 2012. Ανάλογες καταστάσεις («ληστεία» των χρημάτων τους από μέρους του κράτους) βίωσαν οι Έλληνες και κατά τις αρχές του 20ου αιώνα.

Τη 17η Ιανουαρίου 1926 ο δικτάτορας Θ. Πάγκαλος είχε επισκεφθεί το Μενίδι. Κατά την ολιγόωρη παραμονή του εκεί έκανε δηλώσεις στους δημοσιογράφους για την εσωτερική κατάσταση της χώρας. Οι εκπρόσωποι του Τύπου τον ρώτησαν για την απότομη ανατίμηση του ξένου συναλλάγματος και ο δικτάτορας τους απάντησε: «η ανατίμησις του συναλλάγματος είναι τελείως αδικαιολόγητος και οφείλεται εις διαδόσεις περί εκδόσεως νέου χαρτονομίσματος μετά την διχοτόμησιν των εν κυκλοφορία ευρισκομένων χαρτονομισμάτων. Η Κυβέρνησις διατελεί εν γνώσει αυτών, οι οποίοι ευθύνονται διά τας ανωτέρω κακοβούλους διαδόσεις, εντός δε της αύριον θα λάβωμεν αυστηρότατα μέτρα εναντίον τους». Ακολούθως παρακάλεσε τους δημοσιογράφους να διαψεύσουν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τις φήμες περί εκδόσεως νέου χαρτονομίσματος, περί αναγκαστικού εσωτερικού δανείου και περί διχοτομήσεως του εν κυκλοφορία χαρτονομίσματος (εφημερίδα ΣΚΡΙΠ, φύλλο της 18ηςΙανουαρίου 1926).

Μια βδομάδα όμως αργότερα, την 24η Ιανουαρίου 1926, ο Θ. Πάγκαλος διαψεύδοντας τις παραπάνω διαβεβαιώσεις του έλαβε ένα μέτρο, το οποίο από τους εχθρούς του χαρακτηρίστηκε ως «ληστεία μετά φόνου όλου του λαού». Με διάταγμα που εκδόθηκε οριζόταν ότι τα κυκλοφορούντα χαρτονομίσματα θα κόβονταν με το ψαλίδι κατά το ¼ και η αξία τους θα μειωνόταν κατά 25%. Για παράδειγμα, ένας που είχε στην κατοχή του 1000 δραχμές θα κατείχε στο εξής μόνο 750 δρχ.. Με το «εύρημα» αυτό το Δημόσιο μπορούσε να τυπώσει χαρτονόμισμα ίσης αξίας χωρίς να αυξηθεί ο όγκος του κυκλοφορούντος χρήματος. Και φυσικά το νέο χαρτονόμισμα θα περιερχόταν στα δημόσια ταμεία. Με τη ρύθμιση αυτή το κράτος άρπαξε από τις τσέπες των Ελλήνων 1.250.000.000 δραχμές. Για να χρυσώσει το χάπι, το διάταγμα όριζε ότι το κομμάτι του χαρτονομίσματος που ψαλιδιζόταν θα μπορούσε ο πολίτης να το ανταλλάξει στις τράπεζες με ομολογίες ίσης αξίας, οι οποίες θα του απέφεραν τόκο 6%. Το πρόβλημα όμως ήταν ότι τις ομολογίες δεν μπορούσε να τις εξαργυρώσει. Έτσι του έμενε ως παρηγοριά ο ετήσιος τόκος. Έχανε δηλαδή στο χιλιάρικο 250 δραχμές και σε αντιστάθμισμα θα έπαιρνε 15 δραχμές το χρόνο.

Αλλά τα νέα οικονομικά μέτρα του Θεόδωρου Πάγκαλου που καταλήστευαν το λαό είχαν και συνέχεια. Κυκλοφορούσαν τότε έντοκα γραμμάτια δανείου, το οποίο είχε χορηγηθεί από τους πολίτες στην Εθνική Άμυνα, συνολικής αξίας 750.000.000 δραχμών. Τα γραμμάτια αυτά χρησιμοποιούνταν ως χαρτονομίσματα, δεδομένου ότι εξαργυρώνονταν από τις τράπεζες «άμα τη εμφανίσει τους». Όποιος ήθελε μπορούσε να καταθέσει σε μια τράπεζα ένα έντοκο γραμμάτιο και να εισπράξει αμέσως την αξία του σε δραχμές. Με απόφαση όμως που έλαβε το δικτατορικό καθεστώς τα γραμμάτια μετατρέπονταν και αυτά σε ομολογίες αναγκαστικού δανείου. Όποιος τα είχε στην κατοχή του θα περίμενε δέκα χρόνια, για να εξοφληθεί από το Δημόσιο. Έτσι ο Θ. Πάγκαλος δήμευσε συνολικά 2.000.000.000 δραχμές από τις αποταμιεύσεις του ελληνικού λαού (εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, φύλλο της 20ης Μαΐου 1980).

Η διχοτόμηση του χαρτονομίσματος που έκανε το 1926 το καθεστώς του Θ. Πάγκαλου ουσιαστικά ήταν επανάληψη ενός «κουρέματος» που είχε κάνει κατά το 1922 ο τότε υπουργός των Οικονομικών Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης. Για να αντιμετωπίσει την οικονομική αιμορραγία, που προκαλούσε η συνεχιζόμενη Μικρασιατική Εκστρατεία, έφερε στη Βουλή την 21η  Μαρτίου 1922 ένα νομοσχέδιο. Σύμφωνα μ’ αυτό επιτρεπόταν στην Κυβέρνηση να συνάψει εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο μέχρι του ποσού των 1.500.000.000 δραχμών με επιτόκιο 7% (1ο άρθρο). Και τότε διχοτομήθηκε το χαρτονόμισμα και οι Έλληνες έχασαν το 50% των αποταμιεύσεών τους. Έναντι των χρημάτων που τους πήρε το κράτος τους έδωσε έντοκες ομολογίες, τις οποίες θα αποπλήρωνε εντός μιας εικοσαετίας (9ο άρθρο) (εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, φύλλο της 22ας Μαρτίου 1922). Ο Π. Πρωτοπαπαδάκης μετά τη Μικρασιατική καταστροφή παραπέμφθηκε σε δίκη, καταδικάστηκε σε θάνατο («η δίκη των έξι») και εκτελέστηκε το Νοέμβριο του 1922. Βασική κατηγορία εναντίον του ήταν η διχοτόμηση του χαρτονομίσματος. Και το αξιοπερίεργο είναι ότι στη σύνταξη του παραπεμπτικού βουλεύματος συμμετείχε ο στρατηγός Θ. Πάγκαλος, ο οποίος ήταν τότε πρόεδρος της ανακριτικής επιτροπής.

 

Θεόδωρος Πάγκαλος

Θεόδωρος Πάγκαλος

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s